Fren Testi; En eski ve klasik fren test yöntemi olan bu sistem ülkemizdeki araç muayene istasyonlarında da kullanılmaktadır Aracın test edilmek istenen dingili elektrik tahrikli tamburlar üzerine çıkarılarak fren yapılır, boşta sürtünme yalpa kontrolü ve her bir dingile ait sol-sağ dengesizliği ölçülür. Test sonucunda sadece geçer kalır bilgisi değil, varsa aracın fren sistemindeki muhtemel arızasını da gösterir. Test sonucunda üç aşağı beş yukarı değil kesin ve net sonuçlar verir
Aracın test edilmek istenen dingili elektrik tahrikli tamburlar üzerine çıkartılarak fren yapılır. Boşta sürtünme, yalpa kontrolü ve her bir dingile ait sol-sağ dengesizliği ölçülür.
Fren sistemi aracınızdaki en önemli sistemdir. Unutmayın problem giden arabayı durduramazsanız başlar, duran araba nasıl olsa çalışır yada alternatif bir taşıt bulabilirsiniz. Eğer frenleriniz çalışmazsa sonuç korkunç olabilir.
Fren sistemi aracın yavaşlamasını,durmasını veya eğimli bir yerde park edebilmesini sağlar. Bu nedenle fren sistemi aracın güvenli bir şekilde kullanılması için gerekli en önemli donanımdır.
Frenler enerji değişim araçlarıdır, kinetik enerjiyi (momentum), termal enerjiye (ısı) çevirir. Fren pedalına basınca, arabanızı harekete geçiren güçten on misli daha fazla olan bir durdurma kuvvetine hükmediyorsunuz. Fren sistemi her bir frene tonlarca basınç yapar. Modern sistemlerde, fren merkez silindirine motor tarafından ilave güç verilir.
Fren sistemi şu ana parçalardan oluşur:
Fren merkez silindiri, hemen ön tarafta direksiyon hizasında kalır, direk olarak fren pedalına bağlantılıdır ve ayağınızın mekanik basıncını hidrolik basınca dönüştürür. Çelik “fren boruları” ve “esnek fren hortumları” merkez silindiri her bir tekerlekte bulunan “fren silindirlerine” bağlantılandırır. “Fren hidroliği” ise çok zor şartlarda çalışmak üzere tasarlanmış olup sistemi tümüyle doldurur. “Ön balatalar” ve “arka pabuç balatalar” ise fren silindirleri tarafından itilip, “ön fren disklerine” yada “arka kampanalara” sürtülülerek meydana gelen sürtünme kuvvetiyle aracın yavaşlaması sağlanır.
Son yıllarda frenlerin tasarımı büyük değişikliğe uğramıştır. Yıllardır ön frenlerde kullanılan diskler, modern araçlarda arka kampanaların yerini almaya başlamıştır. Bundaki önemli
etken basit tasarımları, hafiflikleri ve daha iyi performans sağlamaları olmuştur.
Aşağıdaki şekilde bir fren sistemi görülmektedir.
Bunun sebebi ise tasarımları gereği kampanalara göre daha çabuk soğumaları ve böylece aşırı ısınma ortaya çıkaran zor fren şartlarında çok başarılı olmalarıdır. Çabuk soğumalarının sebebi ise havalandırma kanallarının olmasıdır. Kampanalarda ise havalandırma kanalları yoktur, eğer olsaydı içlerinde su toplanarak daha başka problemlere meydan verirdiler. Disk frenler ise tasarımları gereği suyu hemen savurup atarak daha iyi havalandırma sağlarlar. Motorlu taşıtlar üzerinde oldukça farklı yapılarda değişik özelliklerde frenler kullanılmaktadır. Bunlar:
a-Hidrolik fren sistemleri
b-Mekanik fren sistemleri
c-Havalı fren sistemleri
d-Elektrikli fren sistemleri
1
Sürtünmeli frenler:
HİDROLİK FREN SİSTEMİ
Hidrolik frenlerde aracın frenleme organlarını çalıştırmak için hidrolik yağ basıncından yararlanılır. Fren sistemi Pascal’ın bir kabın içine konulmuş bulunan sıvının üzerine bir kuvvet uygulandığında sıvı bunu kabın çeperlerine aynı şiddette iletir prensibine göre çalışır.
Hidrolik fren sistemleri daha çok binek araçlarda kullanılır.Diğer sistemlere göre tepki süresi daha kısadır.İmalatı daha kolay ve sistem olarak daha ucuzdur.
FREN MERKEZ SİLİNDİRİ
Fren merkez silindiri hidrolik basıncını fren sistemine uygulayan parçadır. Merkez silindiri, aracınızdaki en önemli sıvı olan fren hidroliğini saklar. Gerçekte bir pedal tarafından harekete geçirilen iki alt-sistemi kontrol eder. Böyle olmasının sebebi, sistemlerden birinde herhangi bir hidrolik kaçağı olursa öbürünün iş görebilmesidir.
Her iki sistemde ayrı ayrı beslenebildiği gibi, aynı kaptaki hidroliğide kullanabilirler. Fren pedalında basınca, pedala bağlı bir itici çubuk merkez silindirin içindeki “birinci pistonu” ileri iter. Birinci piston iki alt sistemden birini harekete geçirir, ve birinci piston yayının kuvveti, ikinci pistonu hareketlendirir. Böylece meydana gelen hidrolik basıncı artar ve tekerlek silindirlerine aktarılır.
Merkez silindirindeki elektronik uyarıcılar depodaki hidrolik seviyesini kontrol edip, iki alt-sistemde bir basınc dengesizliği oluştuğunda sürücüyü uyarırlar. Eğer fren ikaz ışığı yanmışsa, mutlaka hidrolik seviyesi kontrol edilmelidir. Sıvı azalmışsa gerekli ekleme yapılıp kaçak araştırılmalıdır. AMAN DİKKAT, ARACINIZ İÇİN DOĞRU OLAN HİDROLİĞİ KULLANIN. Eğer yanlış hidrolik cinsi kullanırsanız, buda sistemdeki bütün lastik conta ve keçeleri bozup epeyi masraf açabilir.